เขื่อนศรีนครินทร์มีโอกาสแตกหรือไม่?

ขอขอบคุณภาพประกอบจาก ศูนย์วิจัยและพัฒนาวิศวกรรมปฐพีและฐานราก wikipedia kapook.com การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย กรมทรัพยากรธรณี

จากกระแสฟอร์เวิร์ดเมลล์ ไปจนถึงปากต่อปากเกี่ยวกับภัยพิบัติปี 2012 ซึ่งหนึ่งในนั้นก็คือเรื่องของเขื่อนศรีนครินทร์แตกว่าจะมีผลทำให้เกิดสึนามิบกจนถึงกรุงเทพได้ จนหลายคนต่างก็กลัวจนไม่เป็นทำอะไร ลองมาดูภาพจากฟอร์เวิร์ดเมลล์ดูนะครับ

เราลองมาดูว่าพื้นฐานจริงๆแล้ว จ.กาญจนบุรีมีโอกาสเกิดภัยพิบัติอย่างที่ว่าได้จริงไหม

ก่อนอื่นลองมาดูโอกาสเกิดแผ่นดินไหวในแถบประเทศไทยตะวันตกก่อนนะครับ

เขตกาญจนบุรีบริเวณเขื่อนศรีนครินทร์จะอยู่ในบริเวณที่เกิดความรุนแรงได้ VII-VIII Mercalli Scale เนื่องจากมีรอยเลื่อนบริเวณนั้นอยู่หลายรอย ซึ่งถ้าเทียบกับริกเตอร์แล้วจะเป็นดังนี้

โดย Mercalli scale จะบอกเป็นระดับการเสียหายณ.พื้นดินมากกว่าริกเตอร์ ซึ่งบางครั้งความรุนแรงสูงแต่เกิดในที่ลึกมากๆก็ไม่มีความเสียหายเกิดขึ้น ซึ่งความเสียหายระดับ VII-VIII จะมีผลทำให้เกิดการพังทลายของอาคารบ้านเรือนที่ไม่ได้สร้างรับแผ่นดินไหวได้ คราวนี้ลองมาดูตำแหน่งของรอยเลื่อนที่กาญจนบุรีกันครับ

จากแผนที่จะเห็นว่า ตำแหน่งของเขื่อนทั้งสองในจ.กาญจนบุรี ล้วนมีความเสี่ยงต่อการเกิดแผ่นดินไหว เพราะนอกจากจะตั้งอยู่บนรอยเลื่อนที่มีพลังแล้ว ยังเคยเกิดแผ่นดินไหวบริเวณนี้บ่อยครั้งด้วยโดยเฉพาะใต้เขื่อนวชิราลงกรณ์ จึงจำเป็นที่เราควรมาศึกษาโอกาสที่แผ่นดินไหวจะมีผลต่อเขื่อนหรือไม่

ขอยกผลงานวิจัยของ ผศ.ดร.สุทธิศักดิ์  ศรลัมพ์ หัวหน้าศูนย์วิจัยและพัฒนาวิศวกรรมปฐพีและฐานราก ภาควิชาวิศวกรรมโยธา คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ และ คุณวีระชัย ไชยสระแก้ว หัวหน้ากองความปลอดภัยเขื่อน ฝ่ายบำรุงรักษาโยธา การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ซึ่งได้ศึกษาเกี่ยวกับเขื่อนศรีนครินทร์กับแผ่นดินไหวและมีงานวิจัยชิ้นนี้ออกมาครับ

โดยผมขอสรุปย่อๆแล้วกันครับ เพราะรายงานฉบับนี้จะอธิบายละเอียดมากถึงวิธีการศึกษาแกน

เขื่อน การเปรียบเทียบโมเดลแผ่นดินไหวหลายๆแห่งทั่วโลก ใครจบด้านวิศวะคลิ้กเข้าไปดาวน์โหลดเลยครับ ใครไม่จบด้านนี้แบบผม สรุปให้ฟังง่ายๆว่า เขื่อนสามารถรับแรงสั่นสะเทือนได้ 7.5 ริกเตอร์ในรัศมี 7 กม. จากสันเขื่อน ซึ่งอาจเกิดการทรุดของสันเขื่อน 3.4 ม. แต่ก็ยังพ้นระยะปลอดภัยของเขื่อนที่เผื่อไว้ 5 ม.เหนือระดับน้ำสูงสุด

ขอปิดท้ายเรื่องนี้ด้วยประโยคจากงานวิจัยข้างบนว่า

จากผลการวิเคราะห์สามารถสรุปว่าเขื่อนศรีนครินทร์ มีความมั่นคงและ
ปลอดภัยและจะไม่พิบัติทันทีทันใด เมื่อถูกแรงกระทำแผ่นดินไหวโดยพิสูจน์จาก
แรงกระทำแผ่นดินไหวที่รุนแรง 35 เหตุการณ์ ใน 14 ประเทศที่เคยเกิดขึ้นในโลก
อย่างไรก็ตามเขื่อนอาจเกิดความเสียหายจากการสั่นสะเทือนบริเวณสันเขื่อน โดย
หากมีแผ่นดินไหวรุนแรงมากดังข้อมูลที่ใช้วิเคราะห์สันเขื่อนจะมีการทรุดตัว
ประมาณ 3.4 เมตร ซึ่งยังน้อยกว่าระยะเพื่อล้น (Free Board) ของเขื่อน (5 เมตร)
โดยความเสียหายดังกล่าวจะขึ้นอยู่กับขนาดและระยะทางจากตัวเขื่อนของจุด
กำเนิดแผ่นดินไหวหรืออีกนัยหนึ่งคือขึ้นอยู่กับค่าความเร่งสูงสุดของพื้นดินที่กระทำ
ใต้ฐานเขื่อน (Peak Ground Acceleration, PGA) รวมถึงลักษณะความถี่
และระยะเวลาของคลื่นแผ่นดินไหวที่กระทำ

ตอนต่อไปน่าสนใจกว่าตรงที่เราลองมาดูว่า เขื่อนสามารถทำให้เกิดแผ่นดินไหวได้หรือไม่ครับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s